Bán xăng E10 trong tháng 4
Tại Hội nghị triển khai Chỉ thị số 09 về chuyển đổi nhiên liệu sinh học do Bộ Công Thương tổ chức sáng 26/3, các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu đều khẳng định đã cơ bản hoàn tất điều kiện kỹ thuật để triển khai xăng E10 .
Đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam cho biết, đến thời điểm này hệ thống pháp lý phục vụ hoạt động phối trộn đã được hoàn thiện, các cơ sở pha chế đã được cấp chứng nhận đủ điều kiện. Doanh nghiệp đang tiếp tục nâng cấp, cải tạo hạ tầng để chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng sinh học.
Theo kế hoạch, việc nâng cấp dự kiến hoàn thành trong tháng 4, song do một số thiết bị về chậm, tiến độ có thể kéo sang đầu tháng 5, nghĩa là trong giai đoạn đầu, năng lực cung ứng chưa thể đạt mức tối đa.
Về nguồn cung, đại diện Petrolimex đánh giá xăng nền và ethanol cơ bản được bảo đảm, nhưng cơ cấu nguồn ethanol vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu. Nguồn trong nước hiện chỉ đáp ứng khoảng 25% nhu cầu, tương đương khoảng 25.000 m³ mỗi tháng, trong khi tổng nhu cầu thị trường ước khoảng 100.000 m³. Riêng doanh nghiệp này cần khoảng 45.000-50.000 m³ ethanol mỗi tháng, phần lớn phải nhập khẩu.
Bộ Công Thương họp với các doanh nghiệp xăng dầu ngày 26/3. Ảnh: BCT.
Trong khi đó, đại diện Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PV OIL) khẳng định đã có bước chuẩn bị sớm khi triển khai thí điểm kinh doanh xăng E10 tại một số địa phương và các đô thị lớn từ năm 2025. Hệ thống gần 100 cửa hàng tham gia thí điểm cho thấy, sản phẩm được thị trường chấp nhận, không phát sinh vấn đề đáng kể trong quá trình sử dụng.
Hiện tại, PV OIL đã được cấp phép 13 địa điểm pha chế trên toàn quốc, trong đó 7 điểm có thể vận hành liên tục với công suất lớn. Tổng công suất pha chế đạt khoảng 300.000 m³/tháng và dự kiến nâng lên 350.000-380.000 m³ vào cuối năm 2026. Doanh nghiệp cũng đang nâng công suất bồn chứa ethanol lên khoảng 40.000 m³.
Theo đại diện PVOIL, hiện nguồn xăng nền được bảo đảm thông qua hợp đồng với các nhà máy lọc dầu trong nước và nhập khẩu, đủ đáp ứng nhu cầu trong các tháng tới. Với ethanol, doanh nghiệp đã xây dựng phương án cung ứng tương ứng với nhu cầu khoảng 20.000 m³/tháng khi triển khai đồng bộ E10.
PV OIL cho biết, có thể triển khai kinh doanh E10 trên diện rộng từ trung tuần đến cuối tháng 4, sớm hơn kế hoạch ban đầu.
Trong khi đó, đại diện Saigon Petro cho biết sẽ triển khai bán E10 trên toàn hệ thống từ đầu tháng 4 và có thể mở rộng cung ứng trong tháng 5 nếu nhu cầu tăng. Công ty Anh Phát dự kiến bắt đầu kinh doanh E10 trên toàn hệ thống từ giữa tháng 4 sau khi hoàn tất các điều kiện kỹ thuật.
Nhu cầu lớn về ethanol, cần có chính sách hấp dẫn
Theo số liệu của Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, hiện tổng năng lực pha chế của các doanh nghiệp hội viên đạt khoảng 965.000 m³/tháng, đủ đáp ứng nhu cầu xăng sinh học trên phạm vi toàn quốc. Các doanh nghiệp đang tích cực đầu tư hạ tầng, nâng cấp hệ thống phối trộn và mở rộng bể chứa ethanol để sẵn sàng cho giai đoạn chuyển đổi.
Tuy nhiên, ông Trịnh Quang Khanh - Tổng thư ký Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam - lưu ý xăng sinh học là sản phẩm cần thời gian pha chế, không thể xuất bán ngay như xăng khoáng. Nếu công tác điều hành không hợp lý, đặc biệt là tại thời điểm chuyển đổi đồng loạt, có thể phát sinh thiếu hụt cục bộ dù tổng nguồn cung toàn hệ thống vẫn đủ.
Đại diện Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam kiến nghị điều chỉnh chi phí kinh doanh định mức đối với xăng E10 theo hướng cao hơn xăng khoáng, do phát sinh thêm chi phí pha chế, vận chuyển, bảo quản và đầu tư hệ thống; đồng thời đề xuất áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt thống nhất 7% nhằm tạo động lực cho quá trình chuyển đổi.
Ethanol sản xuất ở trong nước hiện mới chỉ đáp ứng khoảng 25-27% nên nhu cầu nhập khẩu là rất lớn.
Về thị trường, ông Khanh cho rằng, tâm lý người tiêu dùng vẫn còn băn khoăn với xăng sinh học, đặc biệt đối với ô tô. Do đó, cần có thông tin chính thức về các dòng xe phù hợp với E10 để tránh tâm lý e ngại không cần thiết.
Ông Đỗ Văn Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam - đánh giá, nhu cầu ethanol phục vụ phối trộn xăng sinh học E10 ước tính khoảng 92.000-100.000 m³/tháng. Với tổng công suất thiết kế của 6 nhà máy sản xuất ethanol đạt sản lượng khoảng 41.000 m³/tháng nhưng trên thực tế chỉ mới có 3 nhà máy vận hành nên sản lượng sản xuất thực tế mới đạt khoảng 25.000 m³/tháng, tương đương 25-27% nhu cầu. Khi huy động tối đa các nhà máy, mức đáp ứng nhu cầu ethanol của cả nước sẽ khoảng 41%.
Để đáp ứng nhu cầu ethanol phục vụ pha chế xăng E10 trên toàn quốc, Việt Nam phải chủ động nhập khẩu từ Mỹ và Brazil. Tuy nhiên, thách thức nằm ở yếu tố thời gian và cạnh tranh nguồn hàng.
"Nếu doanh nghiệp trong nước không chủ động kế hoạch nhập khẩu sớm, nguy cơ sẽ không thể đáp ứng đủ nhu cầu, hoặc phải mua của các nước lân cận với giá cao hơn", ông Đỗ Văn Tuấn cảnh báo.
