Rau dền là loại rau vô cùng quen thuộc, giàu dưỡng chất và xuất hiện thường xuyên trên mâm cơm của nhiều gia đình. Tuy nhiên, quan điểm "ăn càng nhiều càng tốt" đôi khi lại dẫn đến những hệ lụy sức khỏe không ai ngờ tới.
Trang tin sức khỏe CCTV (Trung Quốc) từng đăng tải câu chuyện người phụ nữ 38 tuổi ăn rau dền liên tục trong thời gian dài khiến sức khỏe bị ảnh hưởng.
Ảnh minh họa.
Theo đó, vì tin rằng rau dền là loại rau lành tính, bổ máu và mát cơ thể, cô đã duy trì thói quen ăn món rau này trong cả ba bữa ăn mỗi ngày, kéo dài suốt 6 tháng liên tục. Đến kỳ kiểm tra sức khỏe định kỳ, hàng loạt chỉ số sinh hóa máu của cô bỗng biến động bất thường, đặc biệt là lượng kali, axit uric và vitamin K.
Khi cầm kết quả trên tay, bác sĩ Zhu Mingwei, Trưởng khoa Nội tổng quát, Bệnh viện Bắc Kinh, (Trung Quốc) cũng phải ngỡ ngàng và hỏi thẳng bệnh nhân: "Cô đã ăn gì trong suốt thời gian qua vậy?".
Rau dền cung cấp lượng chất xơ, vitamin A, C, K cùng các khoáng chất như sắt, canxi vô cùng dồi dào. Nhưng đứng dưới góc độ y khoa hiện đại, thực phẩm dù tốt đến đâu cũng không nên ăn quá nhiều và ăn liên tục. Chắc chắn kiểu ăn uống cực đoan này sẽ "lợi bất cập hại".
Theo bác sĩ Zhu, việc nữ bệnh nhân 38 tuổi nạp liên tục một lượng lớn rau dền trong nửa năm đã gián tiếp tạo áp lực bài tiết lên cơ thể thông qua các cơ chế sinh hóa:
Tích tụ Kali máu
Kali là khoáng chất thiết yếu cho hoạt động thần kinh và nhịp tim. Ở người khỏe mạnh, thận sẽ làm việc để đào thải lượng kali dư thừa qua đường tiểu. Tuy nhiên, việc ăn rau dền 3 bữa mỗi ngày khiến lượng kali nạp vào vượt xa ngưỡng chuyển hóa thông thường. Tình trạng tăng kali máu kéo dài nếu không phát hiện kịp thời có thể gây ảnh hưởng đến hệ thống điện tim, dẫn đến rối loạn nhịp tim nguy hiểm.
Lắng đọng Oxalat và nguy cơ sỏi thận
Rau dền thuộc nhóm thực phẩm chứa lượng oxalat tương đối cao. Khi hợp chất này đi vào cơ thể với mật độ quá dày đặc, chúng sẽ kết hợp với canxi trong nước tiểu tạo thành các tinh thể canxi oxalat, là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến sỏi thận.
Rối loạn chỉ số Axit uric và Vitamin K
Hàm lượng purin trong rau dền nếu nạp quá mức sẽ làm ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa axit uric, vô tình gây gánh nặng cho những người có cơ địa nhạy cảm với bệnh Gout. Bên cạnh đó, lượng vitamin K dồi dào trong rau xanh tuy tốt cho người bình thường nhưng lại tạo ra phản ứng đối kháng nguy hiểm đối với những bệnh nhân đang điều trị bằng thuốc chống đông máu (như warfarin), làm giảm tác dụng kiểm soát cục máu đông của thuốc.
Với trường hợp trên, may mắn người phụ nữ đi khám sức khỏe định kỳ kịp thời, các chỉ số bất thường mới ở giai đoạn đầu, chưa gây ra tổn thương vĩnh viễn cho cơ quan nội tạng. Sau khi tìm ra nguyên nhân, cô dừng ngay lập tức việc ăn rau dền hằng ngày, đồng thời điều chỉnh lại thực đơn cân bằng và uống đủ nước để hỗ trợ cơ thể đào thải lượng chất dư thừa. Tái khám sau 1 tháng, các chỉ số kali máu, axit uric cũng như vitamin K của cô đã dần ổn định trở lại về mức an toàn.
Những lưu ý khi ăn rau dền
Ảnh minh họa.
-Không nên ăn thường xuyên
Dù rau dền có nhiều lợi ích, nhưng ăn với số lượng lớn mỗi ngày có thể gây mất cân bằng dinh dưỡng. Hàm lượng oxalat và nitrat trong rau có thể khiến thận quá tải, cản trở sự hấp thu các khoáng chất như kẽm và canxi.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyên nên luân phiên sử dụng nhiều loại rau xanh khác nhau thay vì chỉ ăn một loại duy nhất.
-Không nên hâm nóng nhiều lần
Hâm lại rau dền nhiều lần có thể dẫn đến sự chuyển hóa nitrat trong rau thành nitrit, một hợp chất gây hại cho sức khỏe. Nitrit kết hợp với các amin trong thực phẩm tạo thành nitrosamin - một số chất trong đó đã được chứng minh gây ung thư.
-Không nên ăn kèm với các thực phẩm giàu oxalat hoặc purin
Rau dền không nên ăn cùng với các thực phẩm có hàm lượng oxalat cao hoặc purin cao (như nội tạng động vật, cá trích, cá cơm), đặc biệt với những người có tiền sử bệnh gout hoặc sỏi thận. Sự kết hợp này có thể làm tăng đáng kể lượng axit uric và tinh thể oxalat trong cơ thể.
Bên cạnh đó, do rau dền có tính hàn mạnh, những người đang bị tiêu chảy hoặc người có cơ địa thể hàn nên hạn chế sử dụng. Ngoài ra, do chứa nhiều canxi, người bị sỏi thận nên ăn với lượng vừa phải.
Minh Hoa (t/h)
