180.000 con tôm hùm giống nhập lậu: Vì sao cứ phải tiêu hủy mà không thả về biển?

Khánh Hòa là một trong những địa phương có sản lượng tôm hùm lớn nhất khu vực miền Trung - Ảnh: XUÂN HOÁT

Như Tuổi Trẻ đã thông tin, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Khánh Hòa đã khởi tố bị can Stevanus Donny Kurnain (25 tuổi, quốc tịch Indonesia) và Ngô Duy Linh (41 tuổi, trú phường Bắc Nha Trang, Khánh Hòa) để điều tra về hành vi "vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới" là tôm hùm.

Hai nghi can trên được xác định vận chuyển lậu hơn 180.000 con tôm hùm giống trong 4 vali ký gửi trên chuyến bay từ Singapore về Cam Ranh (Khánh Hòa). Số tôm hùm giống này được xác định có giá trị hơn 7 tỉ đồng (tương đương 40.000 đồng/con).

Vì sao tiêu hủy 180.000 con tôm hùm giống?

Số tôm hùm giống này được xác định không làm thủ tục khai báo hải quan khi nhập cảnh vào Việt Nam, không có phiếu kiểm dịch, hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ.

Theo cơ quan điều tra, sau khi hoàn tất công tác điều tra, số tôm hùm giống này sẽ được đưa đi tiêu hủy theo đúng quy định pháp luật.

Nhiều bạn đọc thắc mắc thay vì tiêu hủy, cơ quan chức năng có thể tiến hành thả 180.000 con tôm hùm giống về tự nhiên để tái tạo nguồn lợi thủy sản?

Trao đổi với Tuổi Trẻ, lãnh đạo Chi cục Chăn nuôi và thú y (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa) cho biết thời gian qua, đơn vị đã phối hợp với Công an tỉnh Khánh Hòa và đơn vị liên quan tổ chức kiểm tra, kiểm soát tôm hùm nhập khẩu không rõ nguồn gốc.

Biện pháp này nhằm ngăn chặn tôm hùm giống không rõ nguồn gốc nhập lậu vào Khánh Hòa nói riêng và Việt Nam nói chung. 

Sau khi phát hiện, thu giữ toàn bộ tôm hùm được xác định không rõ nguồn gốc, xuất xứ…, đều bị tiêu hủy.

Việc tiêu hủy này được thực hiện theo quy định tại khoản 3, khoản 5, Điều 41 Nghị định 38/2024/NĐ-CP ngày 5-4-2024 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản.

"Biện pháp khắc phục hậu quả là buộc tiêu hủy loài thủy sản đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 3, Điều 41. Tiêu hủy là biện pháp mạnh để răn đe, ngăn ngừa hành vi buôn lậu tôm hùm giống vào Việt Nam" - lãnh đạo Chi cục Chăn nuôi và thú y giải thích.

Vì sao không thả số tôm hùm giống được phát hiện về tự nhiên, vừa giúp tái tạo nguồn lợi, vừa tránh lãng phí?

Trả lời câu hỏi này, lãnh đạo Chi cục Chăn nuôi và thú y cho rằng việc tịch thu tang vật, tiêu hủy sẽ ngăn ngừa nguy cơ dịch bệnh nguy hiểm xâm nhập vào lãnh thổ Việt Nam. 

"Đây là những cá thể tôm giống chưa được kiểm dịch, kiểm soát, nếu thả về tự nhiên sẽ tiềm ẩn nguy cơ làm ô nhiễm môi trường nuôi trồng trên biển, gây thiệt hại kinh tế cho chính người nuôi tôm" - vị lãnh đạo này giải thích.

Ngoài ra, việc nhập lậu tôm hùm giống sẽ ảnh hưởng đến an ninh trật tự tại địa phương, do hoạt động kinh doanh không được quản lý. Từ đó, phát sinh vấn đề cạnh tranh giá cả, mất cân đối thị trường về giá.

"Nguồn tôm giống lậu không được kiểm soát sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc kinh doanh của các tổ chức, cá nhân nhập khẩu tôm hùm giống chính ngạch, làm ăn chân chính. Chưa kể hiện việc nuôi, xuất khẩu tôm hùm đều phải có truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Do vậy, việc ngăn chặn tình trạng buôn lậu tôm hùm giống sẽ giúp ngành nuôi trồng thủy sản phát triển bền vững hơn" - lãnh đạo Chi cục Chăn nuôi và thú y nói thêm.

2 nghi can đối diện mức phạt tù đến 10 năm

Luật sư Phan Bạch Mai - Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư tỉnh Khánh Hòa - cho rằng theo quyết định khởi tố, 2 nghi can vận chuyển lậu tôm hùm giống trong vụ án không thuộc tội "buôn lậu" mà chỉ bị khởi tố tội "vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới" theo khoản 3 Điều 189 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017 và năm 2025).

Stevanus Donny Kurnain (trái) và Ngô Duy Linh - Ảnh: Công an Khánh Hòa

"Điều này có nghĩa 2 nghi can chỉ là 'mắt xích' trong vụ án buôn lậu tôm hùm giống. Điều này đã được cơ quan chức năng xác định trong quá trình điều tra bằng các chứng cứ thu thập được" - luật sư Mai nói.

Khác với tội "buôn lậu", tội "vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới" chỉ vận chuyển, không nhằm mục đích mua bán; trong khi buôn lậu là vận chuyển để kinh doanh, buôn bán.

Với tội danh này, 2 nghi can sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. "Giá trị hàng hóa đã được xác định là hơn 7 tỉ dồng. Do đó, 2 nghi can có thể đối diện mức phạt tiền 1 - 3 tỉ đồng hoặc phạt tù 5 - 10 năm" - luật sư Mai cho biết.