Thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi, Phó Trưởng phòng 1, Cục A05, thông tin về vụ việc camera bị xâm nhập.
Đây là một trong những thông tin đáng chú ý được Thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi, Phó Trưởng phòng 1, Cục A05, chia sẻ tại phiên hội thảo “Bảo đảm an ninh dữ liệu và định danh: Kiến tạo niềm tin trong hệ sinh thái số” trong khuôn khổ Vietnam Security Summit 2026 diễn ra ngày 22/5.
Nhấn mạnh an ninh dữ liệu đóng vai trò không thể tách rời trong quá trình chuyển đổi số, nhưng theo đại diện A05, hiện nay tình trạng xâm phạm dữ liệu đang diễn ra rất phổ biến.
“Thực tế trên nhiều diễn đàn cả kín và mở đã rao bán nhiều dữ liệu rất lớn của người Việt Nam”, Thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi thông tin.
Trên thực tế, trong hơn 3 năm qua, các lực lượng của Bộ Công an, trong đó có A05 đã phát hiện nhiều vụ mua bán trái phép dữ liệu, với khoảng hơn 160 triệu bản ghi dữ liệu người dùng Việt Nam.
Thượng tá cho biết, có rất nhiều trang dữ liệu thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau từ tài chính, ngân hàng, giao thông, y tế, bảo hiểm, năng lượng... đã bị chiếm đoạt và rao bán trên các nền tảng mạng xã hội.
Đặc biệt, theo Thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi, việc người dân sử dụng thiết bị thu hình (như TV, camera thông minh, điện thoại...) tuy mang lại rất nhiều lợi ích nhưng mặt trái là có thể bị các đối tượng tội phạm lợi dụng để lấy cắp thông tin dữ liệu, nếu như không có biện pháp đảm bảo an toàn.
Trên thực tế, có rất nhiều vụ lấy cắp thông tin dữ liệu từ các thiết bị như camera có kết nối Internet. Người dân thường lắp camera để trông coi tài sản ở kho, cảng, gia đình... rất hữu ích. Nhưng chỉ cần không cẩn trọng thì việc này cũng có thể dẫn tới nguy cơ bị xâm hại đời tư cũng như dữ liệu cá nhân.
“Điển hình như vào tháng 9/2023, nữ gia chủ ở Cẩm Lệ (Đà Nẵng) bị đối tượng lắp thuê 6 camera thông minh chiếm thông tin tài khoản đăng nhập và sử dụng 2 clip nhạy cảm để tống tiền. Trong số 6 camera có 1 camera ở trong phòng ngủ ngay cạnh két sắt. Trong quá trình lắp đặt, đối tượng xâm nhập vào camera trong phòng ngủ, chiếm được các clip nhạy cảm, quay lén và sau đó tống tiền gia chủ 130 triệu đồng”, Thiếu tá Nguyễn Đình Đỗ Thi cho biết.
Sau đó, trong quá trình đối tượng này tống tiền, gia chủ đã báo công an và phát hiện ra.
Camera là thiết bị được nhiều người dân, gia đình, doanh nghiệp sử dụng, nhưng cũng có thể tiềm ẩn nguy cơ bị lộ lọt thông tin dữ liệu.
“Còn rất nhiều vụ việc khác mà lực lượng chức năng của Bộ Công an đã phát hiện các đối tượng gắn camera siêu nhỏ ở những nơi công cộng như nhà nghỉ, khách sạn, trường học, nhà ga, sân bay... để từ đó chiếm đoạt bí mật đời tư, dữ liệu cá nhân”, đại diện Cục A05 thông tin.
Người dân cần làm gì để bảo vệ dữ liệu?
Từ vụ việc và những con số cảnh báo trên, Thiếu tá Nguyễn Đình Đỗ Thi đưa ra những khuyến nghị với các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cả người dùng cá nhân trong việc bảo vệ dữ liệu.
Trong đó, Thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi đưa ra khuyến nghị “5 luôn” và “5 không” đối với người dùng cá nhân để bảo vệ an toàn dữ liệu, nhất là dữ liệu cá nhân trong bối cảnh hiện nay.
Cụ thể, Thượng tá nhấn mạnh “5 luôn” như sau. Thứ nhất, luôn nêu cao ý thức, trách nhiệm và chú trọng bảo mật thông tin, chủ động áp dụng các biện pháp để tự bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình và các tài khoản số. Thứ hai, luôn tôn trọng bảo vệ dữ liệu cá nhân của người khác, chấp hành pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và tham gia phòng chống hoạt động xâm phạm dữ liệu cá nhân.
Thứ ba, luôn cung cấp đầy đủ, chính xác dữ liệu cá nhân của mình theo quy định của pháp luật, theo hợp đồng hoặc khi đồng ý cho phép xử lý dữ liệu cá nhân của mình.
Thứ tư, luôn chủ động sao lưu và có biện pháp lưu dự phòng với thông tin, dữ liệu, tài liệu quan trọng; sử dụng các cái phần mềm uy tín có bản quyền; định kỳ cài đặt các chương trình máy tính để giảm thiểu nguy cơ bị lây nhiễm mã độc.
Thứ năm, luôn đề cao cảnh giác, cần kiểm chứng, kiểm tra chéo và xác thực kỹ lưỡng trước khi chuyển tiền hay giao dịch online.
Đại diện Cục A05 đưa ra những khuyến nghị với các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cả người dùng cá nhân trong việc bảo vệ dữ liệu.
Đồng thời, “5 không” bao gồm như sau. Thứ nhất, không đăng tải, chia sẻ thông tin dữ liệu bí mật đời sống riêng tư lên mạng, cân nhắc kỹ việc đánh đổi thông tin cá nhân để lấy tiện ích dịch vụ.
Thứ hai, không cắm smartphone, thẻ nhớ, USB vào máy tính nội bộ có chứa tài liệu quan trọng, bí mật đời sống riêng tư hay bí mật kinh doanh.
Thứ ba, không click vào những đường link hay pop-up quảng cáo nghi ngờ và cũng không nên truy cập những website có khả năng lây nhiễm mã độc cao.
Thứ tư, không mở các tệp tin, file lạ được gửi qua email hay các cái dịch vụ OTT.
Cuối cùng, không chuyển tiền khi có người lạ yêu cầu qua điện thoại hay các dịch vụ trên mạng.
